Rok wydania: 2021
Numer czasopisma: 10
Słowa kluczowe: Theory of Planned Behaviour (TPB), Protection Motivation Theory (PMT), COVID-19,turystyka
Strony: 27-35
Język publikacji: Polski
Skłonność do podróżowania osób zaszczepionych i niezaszczepionych przeciw SARS-CoV-2 w kontekście teorii motywacji ochronnej i teorii planowanych zachowań
Robert Bęben, Zuzanna Kraus, Izabela Półbrat, Anna Młynkowiak-Stawarz
Abstrakt

Subiektywna percepcja ryzyka zakażenia wirusem SARS-CoV-2 i płynących z tego konsekwencji wpływa na wiele zachowań człowieka, w tym skłonności do odbywania podróży. Celem artykułu jest zilustrowanie związków pomiędzy (zmiennymi): (a) postrzeganiem wybranych czynników ryzyka związanych z pandemią koronawirusa, (b) faktem zaszczepienia się przeciw SarsCoV-2 oraz (c) intencją odbywania wyjazdów turystycznych w okresie pandemii, analizowanych w świetle teorii motywacji ochronnej oraz teorii planowanych zachowań Ajzena. W opracowaniu podjęto próbę wyjaśnienia, jak osoby zaszczepione i niezaszczepione postrzegają aktualne zagrożenia epidemiczne i jak to wpływa na ich skłonność do odbywania podróży turystycznych. Analizy oparto zarówno na studiach literatury, jak i na wynikach badania sondażowego przeprowadzonego w czerwcu 2021 r. na próbie 1615 mieszkańców Gdańska. Z badań wynika, że osoby zaszczepione mają większe obawy związane z epidemią koronawirusa niż osoby niezaszczepione, w szczególności w takich obszarach jak prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu choroby czy prawdopodobieństwo zainfekowania bliskich. Z kolei osoby niezaszczepione, mniej obawiają się koronawirusa i przez to mocniej odczuwają dolegliwości związane z wprowadzanymi ograniczeniami. Częściej niż zaszczepieni wyrażają intencję wyjazdu turystycznego. Fakt zaszczepienia jest więc istotną zmienną segmentacyjną i powinien być brany pod uwagę w procesie kształtowania oferty turystycznej w okresie pandemii koronawirusa.

Bibliografia
[1] Abd Hamid M., Mohd Isa S. (2015), The Theory of Planned Behaviour on Sustainable Tourism, „Journal of Biological and Environmental Sciences”, Vol. 6S, No. 5, pp. 84–88. [2] Adunlin G., Christson A., Adedoyin A., Adedoyin O.O., Njoku A., Bolade-Ogunfodun Y., Bolaji B. (2021), Using the Protection Motivation Theory to Examine the Effects of Fear Arousal on the Practice of Social Distancing during the COVID-19 Outbreak in Rural Areas, „Journal of Human Behavior in the Social Environment”, Vol. 31, pp. 168–172. [3] Ajzen I. (1991), The Theory of Planned Behavior, „Organizational Behavior and Human Decision Processes”, Vol. 50, No. 2, pp. 179–211. [4] Akman I., Mishra A. (2014), Green Information Technology Practices among IT Professionals: Theory of Planned Behavior Perspective, „Problemy Ekorozwoju – Problems of Sustainable Development”, Vol. 9, No. 2, pp. 47–54. [6] Bejcar E.A., Abramciów R. (2011), Zachowania zdrowotne – rola zmiennych poznawczych w procesie formowania intencji zmiany zachowania, „Roczniki Komisji Nauk Pedagogicznych”, No. LXIV, s. 175–185. [7] Boguszewicz-Kreft M., Kuczamer-KłopotowskaS., Kozłowski A., Ayci A., Abuhashes M. (2020), The Theory of Planned Behaviour in Medical Tourism: International Comparison in the Young Consumer Segment, „International Journal of Environmental Research and Public Health”, Vol. 17, No. 5. [8] Cook, A.J., Kerr, G.N. and Moore, K. (2002), Attitudes and Intentions towards Purchasing GM Food, „Journal of Economic Psychology”, North-Holland, Vol. 23, No. 5, pp. 557–572. [9] Chen A., Lu Y. (2021) Protective Behavior in Ride-sharing through the Lens of Protection Motivation Theory and Usage Situation Theory, „International Journal of Information Management”, Vol. 61, art. 102402. Ebhart J., Ling J. (2021), Predicting COVID-19 Vaccination Intention using Protection Motivation Theory and Conspiracy Beliefs, „Vaccine”, Vol. 39, No. 42, pp. 6269–6275. [10] Han H., Al-Ansi A., Chua B.L., Tariq B., Radic A., Park S.H. (2020), The Post-coronavirus World in the International Tourism Industry: Application of the Theory of Planned Behavior to Safer Destination Choices in the Case of Us Outbound Tourism, „International Journal of Environmental Research and Public Health”, Vol. 17, No. 18, pp. 1–15. [11] Heszen I., Sęk H. (2007), Psychologia zdrowia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [12] Hegner S.M., Fenko A., Teravest A. (2017), Using the Theory of Planned Behaviour to Understand Brand Love, „Journal of Product and Brand Management”, Emerald Group Publishing Ltd., Vol. 26, No. 1, pp. 26–41. [13] Hsieh Y., Chen Y., Wang Y. (2021), Government and Social Trust vs. Hotel Response Efficacy: A Protection Motivation Perspective on Hotel Stay Intention during the COVID-19 Pandemic, „International Journal of Hospitality Management”, Vol. 97, art. 102991. [14] Itani, O. S. and Hollebeek, L. D. (2021). Light at the End of the Tunnel: Visitors' Virtual Reality (Versus In-person) Attraction Site Tour-related Behavioral Intentions During and Post-COVID-19, „Tourism Management”, Vol. 84, art. 104290. [15] Kaczmarek, Ł.D, Drążkowski, D. (2014), Pozytywne interwencje a teoria zachowania planowanego – wyjaśnianie i kształtowanie intencji związanych z poprawą własnego dobrostanu, „Przegląd Psychologiczny”, Vol. 57, Nr 4, s. 465–479. [17] Lu S., J. Wei J. (2019), Public's Perceived Overcrowding Risk and their Adoption of Precautionary Actions: A Study of Holiday Travel in China, „Journal of Risk Research”, Vol. 22, No. 7, pp. 844–864. [18] Maddux J.E., Rogers R.W. (1983), Protection Motivation and Self-Efficacy: A Revised Theory of Fear Appeals and Attitude Change, „Journal of Experimental Social Psychology”, Vol. 19, No. 5, pp. 469–479. [19] Menard P., Bott G.J., Crossler R.E. (2018), User Motivations in Protecting Information Security: Protection Motivation Theory Versus Self-Determination Theory, „Journal of Management Information Systems”, Vol. 34, No. 4, pp. 1203–1230. [21] Rather R.A. (2021) Demystifying the Effects of Perceived Risk and Fear on Customer Engagement, Co-creation and Revisit Intention during COVID-19: A Protection Motivation Theory Approach, „Journal of Destination Marketing & Management”, Vol. 20, art. 100564. [22] Rogers R.W. (1975) A Protection Motivation Theory of Fear Appeals and Attitude Change1, „The Journal of Psychology”, Vol. 91, No. 1, pp. 93–114. [23] Rogers R.W. (1983) Cognitive and Psychological Processes in Fear Appeals and Attitude Change: A Revised Theory of Protection Motivation. Social Psychophysiology: A Sourcebook, [in:] I.J.C.R. Petty (eds.), Social Psychophysiology, Guilford Press, New York, pp. 153–176. [24] Sánchez-Cañizares S.M., Cabeza-Ramírez L.J., Muñoz-Fernández G., Fuentes-García F.J. (2021), Impact of the Perceived Risk from Covid-19 on Intention to Travel, „Current Issues in Tourism”, Vol. 24, No. 7, pp. 970–984. [25] Samdin Z., Intan S., Abdullah N.W., Khaw A., Subramaniam T. (2021), Travel Risk in the Ecotourism Industry amid COVID-19 Pandemic: Ecotourists’ Perceptions, „Journal of Ecotourism”. [26] Shin H., Nicolau J.N., Kang J., Sharma A., Lee H. (2022), Travel Decision Determinants during and after COVID-19: The Role of Tourist Trust, Travel Constraints, and Attitudinal Factors, „Tourism Management”, Vol. 88, art. 104428. [27] Verkoeyen S., Nepal S.K. (2019), Understanding Scuba Divers' Response to Coral Bleaching: An Application of Protection Motivation Theory, „Journal of Environmental Management”, Vol. 231, pp. 869–877. [28] Wang J., Liu-Lastres B., Ritchie B.W., Mills D.J. (2019a), Travellers' Self-protections against Health Risks: An Application of the Full Protection Motivation Theory, „Annals of Tourism Research”, Vol. 78, art. 102743. [29] Wang W.C., Lin C.-H., Lu W.-B., Lee S.-H. (2019b), When Destination Attractiveness Shifts in Response to Climate Change: Tourists' Adaptation Intention in Taiwan's Kenting National Park, „Current Issues in Tourism”, Vol. 22, No. 5, pp. 522–543. [31] Zheng D., Lou Q., Ritchie B.W. (2021), Afraid to Travel after COVID-19? Self-protection, Coping and Resilience Against Pandemic ‘Travel Fear’, „Tourism Management”, Vol. 83, art. 104261.
Publikacje z rocznika