Rok wydania: 2022
Numer czasopisma: 2
Słowa kluczowe: zarządzanie strategiczne, paradoksy, oburęczność
Strony: 11-20
Język publikacji: Polski
Perspektywa paradoksów w zarządzaniu strategicznym
Andrzej Kaleta, Anna Witek-Crabb, Janusz Marek Lichtarski, Jarosław Ignacy, Magdalena Rojek-Nowosielska, Letycja Sołoducho-Pelc
Abstrakt
Jednym z trudniejszych wyzwań stojących przed strategami w czasach dużej zmienności i niepewności jest umiejętność podejmowania decyzji w warunkach paradoksów – gdy możliwe do zastosowania rozwiązania wydają się ze sobą sprzeczne, a jednocześnie żadnego z nich nie można porzucić. Celem artykułu jest identyfikacja kluczowych paradoksów w zarządzaniu strategicznym, przybliżenie ich genezy, przejawów i następstw. Dobór paradoksów nastąpił w oparciu o model napięć organizacyjnych, zaadaptowany do kontekstu zarządzania strategicznego. Na bazie krytycznego przeglądu literatury, wśród najważniejszych paradoksów obecnych w zarządzaniu strategicznym przyjęto następujące pary: krótki vs długi horyzont, indywidualizm vs kolektywizm, konkurencja vs współpraca, eksploracja vs eksploatacja oraz cele finansowe vs cele CSR.
Bibliografia
[1] Annan K. (2001), Unparalleled Nightmare of AIDS, Address to the United States Chamber of Commerce, Washington, https://www.un.org/sg/en/content/sg/press-encounter/2001–06–01/remarks-and-question-and-answer-session-us-chamber-commerce (access date: 6.01.2022) [2] Baumol W.J. (1959), Business Behaviour, Value and Growth. MacMillan, New York. [3] Baumol W.J. (2016), On the Appropriate Social Responsibilities of Successful Entrepreneurs, „Business and Society”, Vol. 55, No. 1, pp. 14–22. [4] Bengtsson M., Kock S. (2000), „Coopetition” in Business Networks – To Cooperate and Compete Simultaneously, „Industrial Marketing Management”, Vol. 29. No. 5, pp. 411–426. [5] Bengtsson M., Kock S. (2014). Coopetition – Quo Vadis? Past Accomplishments and Future Challenges, „Industrial Marketing Management”, Vol. 43, No. 2, pp. 180–188. [6] Benner M.J., Tushman M.L. (2003). Exploitation, Exploration, and Process Management: The Productivity Dilemma Revisited, „Academy of Management Review” Vol. 28, No.2, pp. 238–256. [7] Bonn I. (2005), Improving Strategic Thinking: A Multilevel Approach, „Leadership and Organization Development Journal”, Vol. 26, No. 5, pp. 336–354. [8] Cyert R., March J. (1963), A Behavioral Theory of the Firm, Prentice-Hall, New York. [9] de Roo G. (2010), Being or Becoming? That is the Question! Confronting Complexity with Contemporary Planning Theory. [in:] G. de Roo, E.A. Silva (eds.), A Planner's Encounter with Complexity, Ashgate, Burlington, pp. 19–40. [10] Eisenhardt K.M., Martin J. A. (2000), Dynamic Capabilities: What Are They? „Strategic Management Journal”, Vol. 21, No. 10/11, pp. 1105–1121. [11] Friedman M. (1970), The Social Responsibility of Business is to Increase Its Increase Its Profits, „New York Times Magazine”, September 13 [12] Galbraith J. K. (1967). The New Industrial State, Houghton Mifflin, Boston. [13] Griffin M., King D.R., Reedy P. (2021), Learning to „Live the Paradox” in a Democratic Organization: A Deliberative Approach to Paradox Mindsets, „Academy of Management Learning & Education”. [14] Gruszecki T. (2002), Współczesne teorie przedsiębiorstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [15] Gulati R., Garigulo M. (1999), Where do Interorganizational Networks Come From? „American Journal of Sociology”, Vol. 104, No. 5, pp. 1439–93. [16] Gunder M., Hillier J. (2009). Planning in Ten Words or Less: A Lacanian Entanglement with Spatial Planning, Ashgate, Farnham. [17] Hart S.L. (1992), An Integrative Framework for Strategy-Making Processes, „The Academy of Management Review”, Vol. 17, No. 2, pp. 327–351. [18] Hitt M.A., Ireland R.D., Sirmon D.G., Trahms C.A. (2011), Strategic Entrepreneurship: Creating Value for Individuals, Organizations, and Society, „Academy of Management Perspectives”, Vol. 25, No. 2, pp. 57–75. [19] JENSEN M.C. (2002), Value Maximization, Stakeholder theory, and the Corporate Objective Function, „Business Ethics Quarterly”, Vol. 12, No. 2, pp. 235–256. [20] Karhu P., Ritala P. (2020), The Multiple Faces of Tension: Dualities in Decision-making, „Review of Managerial Science”, Vol. 14, No. 3, pp. 485–518. [21] KOM (2011), Odnowiona strategia UE na lata 2011–2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Komunikat Komisji Do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Bruksela, dnia 25.10.2011. [22] Krupski R. (red.), (2005), Zarządzanie przedsiębiorstwem w turbulentnym otoczeniu. Ku superelastycznej organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. [23] Laloux F. (2015), Pracować inaczej, Wydawnictwo Studio Emka, Warszawa. [24] Laverty K.J. (1996), „Short-Termism”: The Debate, the Unresolved Issues, and the Implications for Management Practice and Research, „The Academy of Management Review”, Vol. 21, No. 3, pp. 825–860. [25] Lee Y. Roth W. (2007), The Individual Collective Dialectic in the Learning Organization, „The Learning Organization”, Vol. 14, No. 2, pp. 92–107. [26] Lewis M.W. (2000), Exploring Paradox: Toward a More Comprehensive Guide, „Academy of Management Review”, Vol. 25, No. 4, pp. 760–776. [27] Luo Y. (2004), Coopetition in International Business, Copenhagen Business School Press, Copenhagen. [28] Luoma J., Martela F. (2021), A Dual-processing View of Three Cognitive Strategies in Strategic Decision Making: Intuition, Analytic Reasoning, and Reframing, „Long Range Planning”, Vol. 54, No. 3, pp. 1–15. [29] Luscher L.S., Lewis M.W. (2008), Organizational Change and Managerial Sensemaking: Working through Paradox, „Academy of Management Journal”, Vol. 51, No. 2, pp. 221–240. [30] March J.G. (1991), Exploration and Exploitation in Organizational Learning, „Organization Science”, Vol. 2, No. 1, pp. 71–87. [31] Margolis J.D., Walsh J.P. (2003), Misery Loves Companies: Rethinking Social Initiatives by Business, „Administrative Science Quarterly”, Vol. 48, No. 2, pp. 268–305. [32] Mielcarek P. (2021), Strategic Coherence and Process Maturity in the Context of Company Ambidextrousness, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa. [33] Mintzberg H., Waters J.A. (1985), „Of Strategies, Deliberate and Emergent”, „Strategic Management Journal”, Vol. 6, No. 3, pp. 257–272. [34] Mintzberg H., Lampel J. (1999), Reflecting on the Strategy Process, „Sloan Management Review”, Vol. 40, No. 3, pp. 21–30. [35] O’Reilly III C.A., Tushman M.L. (2008), Ambidexterity as a Dynamic Capability: Resolving the Innovator's Dilemma, „Research in organizational behaviour”, Vol. 28, pp. 185–206. [36] Poole M.S., Van de Ven A. (1989), Using Paradox to Build Management and Organizational Theory, „Academy of Management Review”, Vol. 14, No. 4, pp. 562–578. [37] Porter M.E, Kramer M.R. (2002), The Competitive Advantage of Corporate Philanthropy, „Harvard Business Review”, Vol. 80, No. 12, pp. 56–68. [38] Putnam L.L., Fairhurst G.T., Banghart S. (2016), Contradictions, Dialectics, and Paradoxes in Organizations: A Constitutive Approach, „Academy of Management Annals”, Vol. 10, No. 1, pp. 65–171. [39] Ramamoorthy N., Carroll S.J. (1998), Individualism/collectivism Orientations and Reactions toward Alternative Human Resource Management Practices, „Human Relations” Vol. 51, No. 5, pp 571–88. [40] Schad J., Lewis M.W., Raisch S., Smith W.K. (2016), Paradox Research in Management Science: Looking Back to Move Forward, „Academy of Management Annals”, Vol. 10, No. 1, pp. 5–64. [41] Senge P.M. (2017), The Leaders New Work: Building Learning Organizations. [in:] A. Hooper (ed.) Leadership Perspectives, Routledge, London, pp. 51–67. [42] Slawinski N., Bansal P. (2015), Short on Time: Intertemporal Tensions in Business Sustainability, „Organization Science”, Vol. 26, No. 2, pp. 531–549. [43] Smith W.K., Lewis M.W. (2011), Toward a Theory of Paradox: A Dynamic Equilibrium Model of Organizing, „Academy of Management Review”, Vol. 36, No. 2, pp. 381–403. [44] Thompson J. (1967), Organizations in Action: Social Science Bases of Administrative Theory, Mcgraw-Hill, New York. [45] Tushman M.L., O'Reilly III C. A. (1996), Ambidextrous Organizations: Managing Evolutionary and Revolutionary Change, „California Management Review”, Vol. 38, No. 4, pp. 8–29. [46] Wiechmann T. (2008), Planung und Adaption: Strategieentwicklung in Regionen, Organisationen und Netzwerken. Rohn, Dortmund. [47] de Wit B., Meyer R. (2007), Synteza strategii. Tworzenie przewagi konkurencyjnej poprzez analizowanie paradoksów, PWE, Warszawa. [48] Wood D., LaForge R. (1979), The Impact of Comprehensive Planning on Financial Performance, „Academy of Management Journal”, Vol. 22, No. 3, pp. 516–526. [49] Zaheer A., Gözübüyük R. Milanov H. (2010), It’s the Connections: The Network Perspective in Interorganizational Research, „Academy of Management Perspectives”, Vol. 24, No. 1, pp. 62–77. [50] Zakrzewska-Bielawska A. (2016), Paradoks eksploracji i eksploatacji – ambidexterity w zarządzaniu strategicznym, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, Nr 420, s. 435–449.
Publikacje z rocznika