Miejsce informatyki ekonomicznej w przestrzeni badawczej nauk o zarządzaniu i jakości

Jerzy Gołuchowski; Dorota Jelonek; Krzysztof Węcel

doi:10.33141/po.2025.1.2

Rok wydania: 2025

Numer czasopisma: 1

Słowa kluczowe: nauki o zarządzaniu i jakości, informatyka ekonomiczna, metody badawcze, duże modele językowe

Strony: 21-32

Język publikacji: Polski

Pobierz

Miejsce informatyki ekonomicznej w przestrzeni badawczej nauk o zarządzaniu i jakości

Jerzy Gołuchowski, Dorota Jelonek, Krzysztof Węcel

Abstrakt

Celem artykułu jest wykazanie istotnych relacji pomiędzy informatyką ekonomiczną a naukami o zarządzaniu i jakości. Analizie poddano treść polskich rozpraw doktorskich dostępnych jako dane otwarte w publicznym systemie RAD-on. W celu przetworzenia 254 rozpraw, obejmujących ponad 160 milionów słów, wykorzystano dużą sieć językową GPT-4o-mini. Opracowano zestaw promptów umożliwiających klasyfikację rozpraw wraz z jej uzasadnieniem oraz ekstrakcję słów kluczowych związanych z systemami informatycznymi, informatyką, zarządzaniem, biznesem i ekonomią. Stwierdzono, że niemal połowa rozpraw obronionych w dziedzinie nauk o zarządzaniu odnosi się do pojęć i metod wykorzystywanych w informatyce ekonomicznej. Sformułowano wniosek, że zagadnienia takie jak analiza danych, transformacja cyfrowa czy sztuczna inteligencja stanowią istotny element nauk o zarządzaniu i jakości.

Bibliografia

[1] Bełz G., Cyfert S., Czakon W., Dyduch W., Latusek-Jurczak D., Niemczyk J., Sopińska A., Szpitter A., Urbaniak M., Wiktor J. (2019), Subdyscypliny w naukach o zarządzaniu i jakości 2.0, http://www.knoiz.pan.pl/images/stories/pliki/pdf/Subdyscypliny_nauk_ o_zarzdzaniu_i_jakoci.pdf, data dostępu: 14.01.2025 r. [2] Chmielarz W., Sołtysik-Piorunkiewicz A. (red.), (2024), Determinanty i wyzwania w karierze informatyka ekonomicznego, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. [3] Chmielarz W., Zborowski M., Jelonek D., Sołtysik-Piorunkiewicz A., Wiechetek Ł. (2023), Świadomość możliwości kształtowania kariery informatyka. Analiza porównawcza na wybranych uczelniach w Polsce, „Przegląd Organizacji”, Nr 3, s. 185–195. [4] Cyfert S., Dyduch W., Latusek‑Jurczak D., Niemczyk J., Sopińska A. (2014), Subdyscypliny w naukach o zarządzaniu – logika wyodrębnienia, identyfikacja modelu koncepcyjnego oraz zawartość tematyczna, „Organization and Management”, Nr 1(161), s. 37–49. [5] Czakon W. (2023), Dokąd zmierzają nauki o zarządzaniu i jakości? „e-mentor”, Nr 100(3), s. 5–11. [6] Fiedor B., Gorynia M., Szablewski A. (2023), Ewolucja nauk ekonomicznych II: ekonomia a pandemia COVID-19 – potrzeba bieżących dostosowań czy zmiany paradygmatu? Wyd. Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Warszawa. [7] Korytowska M. (2018), Badania naukowe a dydaktyka, Polska Akademia Umiejętności. Debaty PAU, Tom V, s. 21–26. [8] Österle H., Becker J., Frank U., Hess T., Karagiannis D., Krcmar H., Loos P., Mertens P., Oberweis A., Sinz E.J. (2011), Memorandum on Design-oriented Information Systems Research, „European Journal of Information Systems”, Vol. 20, No. 1, pp. 7–10. [9] Salerno-Kochan R., Popek S., Halagarda M., Krzywonos M. (2020), Nauki o jakości jako subdyscyplina w naukach o zarządzaniu i jakości–identyfikacja obszarów badawczych, „Przegląd Organizacji”, Nr 8, s. 3–12. [10] Sudoł S. (2016), Zarządzanie jako dyscyplina naukowa, „Przegląd Organizacji”, Nr 4, s. 4–11. [11] Swacha J. (2022), Ewolucja tematyki badań z zakresu nauk o zarządzaniu w Polsce w latach 1990–2021 na podstawie publikacji Przeglądu Organizacji, „Organizacja i Kierowanie”, Nr 2(191), s. 13–31.

Publikacje z rocznika

Listy Karola Adamieckiego do Henry’ego Le Chateliera z Archiwum Akademii Nauk w Paryżu

Paulina Dąbrosz-Drewnowska

W artykule omówiono nieznane dotąd listy Karola Adamieckiego pisane do Henry’ego Le Chateliera, francuskiego chemika, teoretyka organizacji, propagatora tayloryzmu we Francji, zagranicznego członka zwyczajnego Instytutu Naukowej Organizacji, następnie Instytutu Naukowego Organizacji i Kierownictwa. Listy zachowały się w Archiwum Akademii Nauk w Paryżu. Korespondencja pochodzi z okresu 1926–1930. Jest świadectwem przyjacielskich kontaktów obydwu uczonych oraz ich współpracy naukowej. Informacje zawarte w listach są cennym uzupełnieniem biografii obydwu profesorów oraz świadectwem łączności polskiego środowiska organizatorów ze środowiskiem paryskim.

2025

STRONY

10-20

Przegląd jako metoda badawcza i typ publikacji w naukach o zarządzaniu i jakości

Oskar Kosch

W obliczu rosnącego nadmiaru informacji i dynamicznego rozwoju różnorodnych źródeł wiedzy naukowcy muszą na nowo definiować metodologiczne podejścia do przeglądów literatury. Celem artykułu jest identyfikacja i scharakteryzowanie przeglądu zarówno jako metody badawczej, jak i typu publikacji. W artykule sformułowano trzy kluczowe pytania badawcze: 1) Czym jest przegląd jako metoda badawcza? 2) Czym jest przegląd jako typ publikacji? 3) Jaka jest klasyfikacja rodzajów przeglądów jako metody badawczej i typy przeglądów jako publikacji? W efekcie zdefiniowano przegląd jako metodę, wskazując na jego funkcję syntezy wiedzy autora w oparciu o źródła wtórne, wykorzystującą rozumowanie dedukcyjne i redukcyjne. Następnie przedstawiono klasyfikację rodzajów przeglądów jako metody badawczej: 1) przeglądy wnioskujące, 2) przeglądy dowodzące, 3) przeglądy wyjaśniające oraz 4) przeglądy sprawdzające. Artykuł rozróżnia również przeglądy jako samodzielny typ publikacji, w tym m.in.: 1) przeglądy systematyczne, 2) przeglądy krytyczne, 3) przeglądy wyczerpujące, 4) przeglądy integracyjne, 5) przeglądy zakresowe, 6) przeglądy bibliometryczne, 7) przeglądy ustrukturyzowane. Na koniec wskazano na prawdopodobny wpływ tzw. sztucznej inteligencji w tworzeniu przeglądów oraz redukcyjne pochodzenie zdań uzyskanych za jej pomocą. Artykuł podkreśla potrzebę odpowiedzialnego i logicznego prowadzenia przeglądów zarówno w kontekście badawczym, jak i publikacyjnym.

2025

STRONY