Rok wydania: 2025
Numer czasopisma: 2
Słowa kluczowe: zarządzanie własnością intelektualną, narzędzia zarządzania, system patentowy
Strony: 43-50
Język publikacji: Polski
Wykorzystanie narzędzi zarządzania własnością intelektualną – wyniki badań przedsiębiorstw
Abstrakt
Celami artykułu są określenie narzędzi zarządzania własnością intelektualną oraz wskazanie częstotliwości wykorzystania wybranych narzędzi w praktyce gospodarczej przedsiębiorstw, które mają doświadczenie w formalnej ochronie własności intelektualnej. Wyniki badań literaturowych wskazują, że tematyka ta jest silnie eksplorowana przez naukowców. Zaproponowano podział narzędzi zarządzania własnością intelektualną na cztery grupy. Badania empiryczne ukazały, że poziom wykorzystania wybranych narzędzi – regulaminów przedsiębiorstw związanych z zarządzaniem własnością
intelektualną – oraz narzędzi systemu patentowego jest niewielki w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Przedstawione wyniki badań mogą być przydatne dla uczelni oraz organów administracji rządowej właściwych w sprawach ochrony własności intelektualnej, które na ich podstawie mogą doskonalić proces edukacji i rozwoju systemów zarządzania własnością intelektualną.
Bibliografia
[1] Ali S., Tang H. (2023), Is Intellectual Property Beneficial to Knowledge Management? Literature Review on Organizational Knowledge Protection, „Journal of the Knowledge Economy”, Vol. 14, No. 4, pp. 4100–4118.
[2] Bessen J., Meurer M.J. (2009), Patent Failure: How Judges, Bureaucrats, and Lawyers Put Innovators at Risk, Princeton
University Press, Princeton and Oxford.
[3] Blair R.D., Cotter T.F. (2005), Intellectual Property: Economic and Legal Dimensions of Rights and Remedies, Cambridge
University Press, New York.
[4] Bochańczyk-Kupka D. (2018), Specyfika, pomiar oraz znaczenie własności intelektualnej i jej ochrony – perspektywa
ekonomiczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.
[5] Borrás S., Edquist C. (2013), The Choice of Innovation Policy Instruments, „Technological Forecasting and Social
Change”, Vol. 80, No. 8, pp. 1513–1522.
[6] Candelin-Palmqvist H., Sandberg B., Mylly U.M. (2012), Intellectual Property Rights in Innovation Management Research: A Review, „Technovation”, Vol. 32, No. 9–10, pp. 502–512.
[7] Chesterman S. (2025), Good Models Borrow, Great Models Steal: Intellectual Property Rights and Generative AI, „Policy
and Society”, Vol. 44, No. 1, pp. 23–37.
[8] Crammond R.J. (2024), Developing Intellectual Property Management Skills and the Entrepreneurial University Element: An Educator Perspective, „International Journal of Intellectual Property Management”, Vol. 14, No. 4, pp. 389–409.
[9] Dereń A.M. (2020), Własność intelektualna jako kluczowy zasób organizacji innowacyjnej, „Przegląd Organizacji”, Nr 5,
s. 10–19.
[10] Domański J., Kotarba W., Krupa T. (2014), W pryzmatach zarządzania, „Marketing i Rynek”, Nr 5, s. 33–40.
[11] Fisher III W.W., Oberholzer-Gee F. (2013), Strategic Management of Intellectual Property: An Integrated Approach,
„California Management Review”, Vol. 55, No. 4, pp. 157–183.
[12] Gallini N., Scotchmer S. (2002), Intellectual Property: When Is It the Best Incentive System? „Innovation Policy and the
Economy”, Vol. 2, pp. 51–77.
[13] Gargate G., Momaya K.S. (2018), Intellectual Property Management System: Develop and Self-assess using IPM
Model, „World Patent Information”, Vol. 52, pp. 29–41.
[14] Hamza R., Pradana H. (2022), A Survey of Intellectual Property Rights Protection in Big Data Applications, „Algorithms”, Vol. 15, No. 11, art. 418.
[15] Holgersson M., Aaboen L. (2019), A Literature Review of Intellectual Property Management in Technology Transfer Offices: From Appropriation to Utilization, „Technology in Society”, Vol. 59, art. 101132.
[16] Holgersson M., van Santen S. (2018), The Business of Intellectual Property: A Literature Review of IP Management
Research, „Stockholm Intellectual Property Law Review”, Vol. 1, No. 1, pp. 44–63.
[17] Kashevarova N.A. (2024), Analysis of the Methods of Intellectual Property Management in Innovation Ecosystems,
[in:] Ecological Footprint of the Modern Economy and the Ways to Reduce It: The Role of Leading Technologies and
Responsible Innovations, Springer Nature Switzerland, Cham, pp. 221–226.
[18] Kasprzycki D., Matczewski A., Okoń-Horodyńska E., Du Vall M., Wisła R. (2008), Zarządzanie własnością intelektualną
w przedsiębiorstwie: regulaminy korzystania z wyników prac intelektualnych powstałych w przedsiębiorstwie, Uniwersytet
Jagielloński, Kraków.
[19] Konwencja (1967), Konwencja o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, sporządzona w Sztokholmie w dniu 14 lipca 1967 r., Dz.U. 1975, Nr 9, poz. 49.
[20] Kotarba W. (2012), Ochrona własności intelektualnej, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa.
[21] Krauss J., Breitenbach-Koller L., Kuttenkeuler D. (2021), Intellectual Property Rights and their Role in the Start-Up
Bioeconomy – A Success Story? „EFB Bioeconomy Journal”, Vol. 1, art. 100002.
[22] Lupu M., Mayer K., Kando N., Trippe A.J. (Eds.), (2017), Current Challenges in Patent Information Rretrieval, Second Edition, Springer, Heidelberg.
[23] Maskus K.E. (2000), Intellectual Property Rights in the Global Economy, Peterson Institute for International Economics,
Washington.
[24] Motyka S. (2012), Ochrona własności intelektualnej w działalności innowacyjnej przedsiębiorstw, [w:] R. Knosala (red.),
Innowacje w zarządzaniu i inżynierii produkcji, Oficyna Wydawnicza PTZP, Opole, s. 78–88.
[25]Odzimek T. (2021), Ochrona własności intelektualnej w zarządzaniu przedsiębiorstwem, [w:] A. Bazan-Bulanda, A. Kwiatek, M. Skiba (red.), Społeczne, psychologiczne i prawne uwarunkowania zarządzania współczesną organizacją. Wybrane zagadnienia. Część 2, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa, s. 95–107.
[26]Okoń-Horodyńska E. (2015), W poszukiwaniu podejścia do studiowania o zarządzaniu własnością intelektualną (IP) – dla Michała, „Zagadnienia Naukoznawstwa”, Nr 3(205), s. 323–346.
[27]Okręglicka M., Mynarzová M., Kana R. (2015), Business Process Maturity in Small and Medium-sized Enterprises, „Polish Journal of Management Studies”, Vol. 12, No. 1, pp. 121–131.
[28]Ożegalska-Trybalska J. (2019), Ograniczenia ochrony patentowej a naruszenie patentu, Wolters Kluwer, Warszawa.
[29]Quintero-Quintero W., Blanco-Ariza A.B., Garzón-Castrillón M.A. (2021), Intellectual Capital: A Review and Bibliometric
Analysis, „Publications”, Vol. 9, No. 4, art. 46.
[30] Schankerman M., Schuett F. (2022), Patent Screening, Innovation, and Welfare, „The Review of Economic Studies”, Vol.
89, No. 4, pp. 2101–2148.
[31] Singh V., Chakraborty K., Vincent L. (2016), Patent Database: Their Importance in Prior Art Documentation and Patent
Search, „Journal of Intellectual Property Rights”, Vol. 21, pp. 42–56.
[32] Torre R.D.L., Alcaide-Muñoz C., Ollo-Lopez A. (2019), A Review of Intellectual Property Management Practices using
Qualitative Comparative Analysis, „International Journal of Intellectual Property Management”, Vol. 9, No. 3–4, pp. 264–
–286.
[33] UNECE (2011), Intellectual Property Commercialization: Policy Options and Practical Instruments, United Nations
Publications, Geneva.
[34] Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz.U. 1994, Nr 24, poz. 83.
[35] Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, Dz.U. 2001, Nr 49, poz. 508.
[36] Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Dz.U. 1993, Nr 47, poz. 211.
[37] Yang X., Yu X., Liu X. (2018), Obtaining a Sustainable Competitive Advantage from Patent Information: A Patent Analysis of the Graphene Industry, „Sustainability”, Vol. 10, No. 12, art. 4800.