logo Przegląd Organizacji
nr. wydania 4/2025
NAJNOWSZE PUBLIKACJE
Bibliometryczny przegląd jako metoda badania problemów nauk o zarządzaniu i jakości
Rosnąca dostępność danych bibliometrycznych popularyzuje systematyczne metody analizy literatury. Celem artykułu jest konceptualizacja „bibliometrycznego przeglądu literatury” jako metody badawczej w naukach o zarządzaniu i jakości (NoZiJ). Na podstawie krytycznej analizy literatury zidentyfikowano kluczowe atrybuty metody w trzech wymiarach. Po pierwsze, wykazano użyteczność przeglądu bibliometrycznego w diagnozowaniu problemów badawczych zarówno w nurcie teoretycznym, jak i praktycznym klasyfikatora subdyscyplin NoZiJ. Po drugie, osadzono metodę w modelu „kontinuum górnik-poszukiwacz” (Breslin i Gatrell, 2020), dowodząc, że umożliwia ona nie tylko konsolidację wiedzy (podejście „górnika”), ale także redefinicję paradygmatów (podejście „poszukiwacza”). Po trzecie, zdefiniowano bibliometryczny przegląd jako metodę ilościowo-jakościową, łączącą mapowanie nauki z syntezą treści. Wskazano również na potencjalne ograniczenia metody, w tym ryzyko redukcjonizmu ilościowego oraz błędy systematyczne baz danych. Artykuł dostarcza ram metodologicznych pozwalających na bardziej precyzyjne i transparentne obrazowanie struktur wiedzy w NoZiJ.
Wpływ autentycznego i fałszywego przywództwa na oparty na dynamicznych zdolnościach pracowników model wydajności pracy
Badanie ma na celu zbadanie wpływu autentycznego i fałszywego przywództwa na dynamiczne zdolności pracowników (EDC) i ich późniejszy wpływ na wyniki pracy. Badanie ma na celu wypełnienie luki w zrozumieniu, w jaki sposób style przywództwa moderują związek między EDC a wydajnością pracy poprzez postawy związane z pracą, takie jak dopasowanie do pracy, motywacja do pracy, zaangażowanie w pracę i satysfakcja z pracy. W badaniu zastosowano dwufazowe podejście empiryczne. Przeprowadzono badanie pilotażowe w celu walidacji narzędzia badawczego, a następnie zebrano dane pierwotne z 289 organizacji w Polsce. W badaniu wykorzystano ankietę wypełnioną przez menedżerów wyższego i średniego szczebla. Zastosowano wielogrupową analizę ścieżki w celu oceny moderującego wpływu autentycznego i fałszywego przywództwa na model wyników pracy oparty na EDC. Analiza danych została przeprowadzona przy użyciu SPSS AMOS. Wyniki wskazują, że autentyczne przywództwo wzmacnia pozytywny wpływ EDC na wyniki pracy, podczas gdy fałszywe przywództwo zmniejsza ten efekt. W organizacjach o wysokim poziomie autentycznego przywództwa wszystkie związki między EDC, zmiennymi pośredniczącymi i wynikami pracy były statystycznie istotne. I odwrotnie, w organizacjach o wysokim poziomie fałszywego przywództwa związek między EDC a dopasowaniem osoby do stanowiska pracy nie był istotny, co osłabiło ogólny model. Badanie potwierdza, że styl przywództwa jest krytycznym moderatorem w powiązaniu EDC z wydajnością.
Cybervetting: bibliometryczna synteza interdyscyplinarnego pola badawczego z lat 2014–2025
Artykuł prezentuje bibliometryczną analizę dorobku naukowego dotyczącego zjawiska cybervettingu, rozumianego jako wykorzystanie mediów społecznościowych do oceny kandydatów w procesach rekrutacyjnych. Badanie przeprowadzono z użyciem pakietu Bibliometrix w środowisku R na podstawie danych z baz Scopus i Web of Science, obejmujących łącznie 110 publikacji z lat 2014–2025. Analiza pozwoliła określić dynamikę rozwoju badań, najczęściej cytowane prace i autorów, a także kraje i ośrodki badawcze dominujące w tym obszarze. Wyniki wskazują na rosnące zainteresowanie problematyką cybervettingu, zwłaszcza w kontekście rekrutacji, etyki, prywatności oraz wizerunku zawodowego w sieci. Literatura ujawnia interdyscyplinarny charakter badań łączący perspektywy zarządzania zasobami ludzkimi, psychologii, informatyki i nauk społecznych. Jednocześnie zauważono przewagę publikacji pochodzących z krajów anglosaskich i niedostateczną liczbę analiz międzykulturowych. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań nad standaryzacją praktyk cybervettingu oraz nad konsekwencjami automatyzacji tego procesu dla etyki i sprawiedliwości rekrutacyjnej.
Zdalna rekrutacja i selekcja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji z perspektywy pokolenia Z
Celem artykułu było poznanie sposobu postrzegania przez przedstawicieli pokolenia Z rekrutacji prowadzonej w formule zdalnej oraz zastosowania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI) w procesach rekrutacji. W artykule scharakteryzowano pokolenie Z, które jest istotne z punktu widzenia dociekań empirycznych. Omówiono proces zdalnej rekrutacji i selekcji, jak również możliwości wykorzystania dla tych procesów AI. Badania miały na celu przeanalizowanie stosunku jaki pokolenie Z ma do zdalnej rekrutacji, również w sytuacji wykorzystania do tejże rekrutacji AI. Badania przeprowadzono metodą zogniskowanego wywiadu grupowego z przedstawicielami pokolenia Z. Wyniki wskazują na otwartość pokolenia Z na zarówno na rekrutacje zdalną, jak i wykorzystanie do jej celów narzędzi AI. Badani wskazuję jednak na szereg zastrzeżeń, obaw związanych z udziałem AI jako jedynego źródła oceny przydatności zawodowej, czy też weryfikacji kompetencji, zwłaszcza na bardziej zaawansowanych etapach procesu selekcji. Rezultaty przeprowadzonej analizy, mają potencjał rekomendacyjny dla praktyki zarządzania i w rezultacie mogą pomóc w rozwoju i dopasowaniu tego elementu ZZL do wymagań pokolenia Z.
75-lecie Wrocławskiego Oddziału TNOiK – Cz. 2. Działalność
Niniejszy artykuł jest drugą częścią dyptyku napisanego z okazji obchodów 100-lecia TNOiK i koncentruje się na aktywności jednego z jego oddziałów – oddziału we Wrocławiu. Celem artykułu jest ocena ewolucji działalności Oddziału w ujęciu historycznym i organizacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem roli kolejnych liderów w kształtowaniu jego orientacji strategicznej, kierunków rozwoju oraz agendy badawczej. Autorzy dokonują oceny wpływu zmieniających się uwarunkowań gospodarczych i społecznych na funkcjonowanie Oddziału oraz prezentacji jego wkładu w rozwój nauk o zarządzaniu. Niniejsza praca stanowi studium rekonstrukcyjne oparte na analizie literatury i jest dość drobiazgowym zapisem wielokierunkowych działań podejmowanych przez członków Wrocławskiego Oddziału TNOiK w okresie 75-ciu lat jego istnienia.
POPULARNE PUBLIKACJE
Technika konfrontowania silnych i słabych stron z szansami i zagrożeniami w analizie SWOT
Analiza SWOT jest kompleksową metodą planowania strategicznego, w ramach której wykorzystuje się wiele uniwersalnych i szczegółowych procedur analizy i planowania. Analizując różne propozycje metodyczne realizacji analizy SWOT, można wskazać cztery uniwersalne etapy tej procedury. Artykuł omawia trzeci etap: konfrontowanie silnych i słabych stron przedsiębiorstwa z szansami i zagrożeniami otoczenia. Podaje przykład zastosowania procedury w przedsiębiorstwie produkującym systemy grzewcze.
Case study research jako metoda badań naukowych
Przedmiotem rozważań jest case study research jako metoda badań naukowych. Opracowanie charakteryzuje ten rodzaj metody odwołując do dorobku literatury, sytuuje ją wśród innych metod badawczych, przedstawia wybraną procedurę prowadzenia badania oraz zawiera próbę odpowiedzi na podnoszoną przez oponentów kwestię wiarygodności rezultatów uzyskiwanych za pomocą tej metody badań. (abstrakt oryginalny)
Metodyka systematycznego przeglądu literatury
Przegląd literatury to nie preludium do badań właściwych, ale odrębna metoda badawcza. Rygor metodologiczny tego badania wpływa przecież na jakość wniosków, a dalej na poprawność stawianych hipotez czy interpretacji badań empirycznych. Autor przedstawia procedurę systematycznego przeglądu literatury. Podkreśla znaczenie doboru badanej literatury, a dalej techniki analizy ilościowej i interpretacyjnej. (abstrakt oryginalny)
METODY NAUKOWE W METODOLOGII NAUK O ZARZĄDZANIU
Artykuł przedstawia charakterystykę dwóch podstawowych metod naukowych wykorzystywanych w naukach empirycznych. Metody indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna, jako metody nauk empirycznych, są w nim przedstawiane z perspektywy ogólnej metodologii nauk z uwzględnieniem specyfiki nauk o zarządzaniu. Pracę dopełniają rozważania określające wytyczne wykorzystania metod naukowych w obszarze tej nauki.
ROLA MENEDŻERA WE WSPÓŁCZESNYCH ORGANIZACJACH
Przedstawione opracowanie obejmuje zagadnienia dotyczące analizy wielofunkcyjności działań menedżerów zatrudnianych w organizacjach, w różnych strukturach i na różnych płaszczyznach odpowiedzialności zawodowej, społecznej i administracyjnej. Opracowanie zawiera wyniki refleksji naukowych bazujących na analizie literatury przedmiotu. Interpretacje autorskie oparte są na obserwacji nieuczestniczącej i wykonywanych działaniach, w których autor zaangażowany był osobiście. W opisach wykorzystane zostały doświadczenia własne obejmujące pracę w sferze podmiotów gospodarczych, wieloletnią pracę w obszarach administracyjnych oraz bardzo obszerną działalność społeczną. W opracowaniu opisano formy działania i role, jakie pełni menedżer w szerokim wachlarzu organizacji. Szczególną uwagę zwrócono na intelektualny aspekt, zwłaszcza menedżerów wyższego szczebla. Scharakteryzowano cechy osobowościowe jakimi powinni wyróżniać się menedżerowie kierujący zespołami międzynarodowymi. W postaci tabelarycznej zostały przedstawione najważniejsze predyspozycje, jakie powinni mieć współcześni menedżerowie. Uwypuklone zostały cechy menedżerów dla różnych poziomów hierarchicznych zajmowanych przez nich stanowisk.