logo Przegląd Organizacji
nr. wydania 7/2021
NAJNOWSZE PUBLIKACJE
Zachowania konsumentów w czasie pandemii COVID-19
Artykuł ma charakter empiryczny i zawiera przegląd literatury oraz wyniki badań własnych na temat zachowań konsumentów w czasie pandemii COVID-19. Celem artykułu jest diagnoza skali i kierunków zmian polskich konsumentów w zakresie nabywania, użytkowania i pozbywania się produktów. Badania przeprowadzono na kwotowo wybranej próbie 750 respondentów dobranych ze względu na wiek, płeć i wykształcenie. Badania potwierdzają światowe trendy zachowań konsumenckich w zakresie paniki zakupowej we wstępnej fazie kryzysu, ograniczenia wydatków na niektóre kategorie asortymentowe (odzież, obuwie) czy też wzrost zakupów internetowych. Pokazują też odrębność polskich konsumentów odnośnie do asortymentów nabywanych przez Internet czy też planów zakupowych w okresie po pandemii. Analiza wyników wskazuje zależności między obawami przed koronawirusem a miejscem nabywania produktów oraz skłonnością do odkładania zakupów na przyszłość.
Konceptualizacja granicy organizacyjnej przez pracowników jednostek nadzorujących bezpieczeństwo żywności w Polsce
Celem artykułu było poszerzenie wiedzy na temat granicy organizacyjnej. Pytanie badawcze dotyczyło tego, w jaki sposób konceptualizowana jest granica przez pracowników instytucji publicznych. Badania przeprowadzono w paradygmacie jakościowym, w ramach którego przeprowadzono 56 wywiadów z pracownikami jednostek kontrolujących zajmujących różne szczeble zarządzania. Z badań tych wynika, że pracownicy organizacji publicznych tematyzują granice organizacyjne w różnych aspektach: przestrzennym, relacyjnym, tego, w jaki sposób oddziałuje na jednostkę, i tego, co jej towarzyszy. Ujawniły się też różne nastawienia do niej, nie tylko negatywne, ale i pozytywne, bowiem granice oprócz tego, że ograniczają i utrudniają realizację różnych działań, dają poczucie bezpieczeństwa. Znajomość sposobów interpretacji granic i nastawień do niej może poszerzać zrozumienie zachowań podejmowanych wobec granic, nie zawsze zgodnych z postulowanymi w naukach o zarządzaniu. Oprócz zachowań zorientowanych na zmianę, które są w ówczesnych czasach pożądane i oczekiwane, w jednostkach publicznych obserwuje się raczej zachowania zorientowane na utrzymywanie systemu granic, pomimo że jest on niezadowalający. Być może jest to związane z tym, że orientacja na zmianę nie zawsze jest spójna z mentalną gotowością do niej.
Wartość oparta na sztucznej inteligencji. Perspektywa marketingu B2B
Celem artykułu jest identyfikacja wyzwań, jakie niosą kluczowe technologie gospodarki 4.0: Internet Rzeczy oraz sztuczna inteligencja dla kształtowania wartości dla klientów biznesowych oraz zaproponowanie kierunków badań nad tym zagadnieniem. Artykuł prezentuje przegląd współczesnych koncepcji tworzenia i dostarczania wartości dla klientów biznesowych, następnie przedstawia wartość w kontekście sztucznej inteligencji. Artykuł wskazuje źródła wartości dla klientów biznesowych oraz przedstawia wyzwania dla przedsiębiorstw dotyczące kosztów, dostępu do danych, kompetencji i akceptacji nowej technologii. Zaproponowano także obszary badań, jakie wyłaniają się z dyskusji na temat wartości dla klientów bazującej na sztucznej inteligencji: integracji technologii, wprowadzania inteligentnych agentów do relacji biznesowych oraz kształtowania wartości na platformach B2B.
Dorobek Aleksandra Rotherta (1870–1937) w kontekście innowacyjności
Autorka przyjmuje za cel opracowania próbę nakreślenia zarysu portretu naukowego profesora Aleksandra Rotherta (1870–1937), widzianego przez pryzmat innowacyjności w jego dorobku naukowym i menedżerskim. Aleksander Rothert to wybitny inżynier mechanik i elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej, doktor honoris causa Politechniki Warszawskiej. To także jeden z prekursorów nauk o zarządzaniu i jakości, menedżer, organizator. W opracowaniu wyróżniono obszary, a w ramach nich – wymiary zainteresowań profesora. Przedstawione działania i ich efekty pozwalają na potwierdzenie tezy, że zdolność do generowania i absorpcji innowacyjnych rozwiązań, a także ich wdrażania, była wyróżniającą kompetencją Aleksandra Rotherta. Rozważania poprzedzono rysem biograficznym Aleksandra Rotherta, a zakończono współczesną percepcją jego innowacyjnych działań. Proces transformacji działań naukowych i menedżerskich, sformułowany w perspektywie innowacyjności w dorobku Aleksandra Rotherta, zdaniem autorki, nie traci na aktualności i może być odczytany na nowo we współczesnej rzeczywistości gospodarczej. Dawne dokonania prekursorów nauk o zarządzaniu i jakości, widziane z przyjętej perspektywy badawczej, mogą zatem stanowić istotny punkt odniesienia przy realizacji poszukiwań naukowych.
Akceptacja e-learningu na poziomie szkoły wyższej. Perspektywa studentów
Szybki rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych spowodował ogromne zmiany w każdym aspekcie życia, a nagły wybuch i gwałtowne rozprzestrzenianie się pandemii koronawirusa jeszcze bardziej wyeksponowały potrzebę ukierunkowania działalności człowieka na nowoczesne technologie. Długotrwałe zamknięcie instytucji edukacyjnych w wielu krajach świata stanowiło bodziec do wprowadzenia kształcenia na odległość przy wykorzystaniu narzędzi e-learningowych. Główną determinantą sukcesu systemów e-learningowych jest poziomu zaufania i satysfakcji ostatecznych użytkowników. Celem artykułu jest porównanie poziomu akceptacji systemu e-learningu z perspektywy studentów szkoły wyższej w roku 2020 i 2021. Dokonano również oceny warunków wsparcia procesu e-learningu ze strony uczelni oraz poziomu przygotowania nauczycieli do zajęć zdalnych. Studenci relatywnie wysoko ocenili łatwość korzystania z e-learningu, a nieco niżej funkcjonalność narzędzi e-learningowych. Zdecydowanej poprawie, w stosunku do roku 2020, ulegała ocena systemu wsparcia e-learningu ze strony uczelni. Studenci, w badaniu przeprowadzonym w 2021 roku, zdecydowanie wyżej ocenili przygotowanie nauczycieli do prowadzenia zajęć oraz dostrzegli pozytywne cechy e-learningu w kontekście poprawy komunikacji z prowadzącymi. Po roku nauczania na odległość studenci wyżej oceniają e-learning jako atrakcyjną formę nauczania oraz właściwy kierunek doskonalenia jakości usług edukacyjnych. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem ustrukturyzowanych kwestionariuszy ankiet internetowych za pomocą techniki CAWI.
POPULARNE PUBLIKACJE
Technika konfrontowania silnych i słabych stron z szansami i zagrożeniami w analizie SWOT
Analiza SWOT jest kompleksową metodą planowania strategicznego, w ramach której wykorzystuje się wiele uniwersalnych i szczegółowych procedur analizy i planowania. Analizując różne propozycje metodyczne realizacji analizy SWOT, można wskazać cztery uniwersalne etapy tej procedury. Artykuł omawia trzeci etap: konfrontowanie silnych i słabych stron przedsiębiorstwa z szansami i zagrożeniami otoczenia. Podaje przykład zastosowania procedury w przedsiębiorstwie produkującym systemy grzewcze.
Case study research jako metoda badań naukowych
Przedmiotem rozważań jest case study research jako metoda badań naukowych. Opracowanie charakteryzuje ten rodzaj metody odwołując do dorobku literatury, sytuuje ją wśród innych metod badawczych, przedstawia wybraną procedurę prowadzenia badania oraz zawiera próbę odpowiedzi na podnoszoną przez oponentów kwestię wiarygodności rezultatów uzyskiwanych za pomocą tej metody badań. (abstrakt oryginalny)
Employer branding - przesłanki i cele budowania marki pracodawcy
Po raz pierwszy pojęcie employer branding pojawiło się w 1990 r. podczas konferencji organizowanej przez Chartered Institute of Personnel and Development. Mimo że od tego czasu upłynęło już niemal 20 lat, to nadal koncepcja ta znajduje się w fazie rozwoju i tym samym nie ma pełnej zgodności co do celowości podejmowania prac nad budową marki pracodawcy. W związku z powyższym celem niniejszego opracowania uczyniono usystematyzowanie wiedzy na temat budowania marki organizacji jako pracodawcy. W artykule na podstawie analizy treści publikacji (autorstwa zarówno naukowców, jak i praktyków zarządzania), starano się zaprezentować dwie zasadnicze kwestie: główne uwarunkowania rozwoju koncepcji oraz bezpośrednio lub pośrednio wynikające z nich cele przyświecające budowaniu marki organizacji jako pracodawcy. (abstrakt oryginalny)
Nowoczesne koncepcje zarządzania w kierowaniu przedsiębiorstwami - wyniki badań
Artykuł przedstawia wyniki badań ankietowych w zakresie wykorzystania nowoczesnych koncepcji zarządzania w kierowaniu wybranymi przedsiębiorstwami z tzw. tradycyjnych sektorów gospodarki w woj. małopolskim i śląskim. Badaniami objęto grupę 125 firm funkcjonujących w branży stalowej, maszynowej, koksowniczej, górniczej i energetycznej. Badania potwierdziły, że ankietowane przedsiębiorstwa wykorzystują w swojej działalności nowoczesne koncepcje zarządzania, chociaż ich popularność jest silnie zróżnicowana (jedynie jeden podmiot wskazał, że nie stosuje żadnej z nich). Do najbardziej popularnych należą controlling i outsourcing, natomiast najrzadziej stosowane są strategiczna karta wyników oraz Business Process Reengineering. (abstrakt oryginalny)
METODY NAUKOWE W METODOLOGII NAUK O ZARZĄDZANIU
Artykuł przedstawia charakterystykę dwóch podstawowych metod naukowych wykorzystywanych w naukach empirycznych. Metody indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna, jako metody nauk empirycznych, są w nim przedstawiane z perspektywy ogólnej metodologii nauk z uwzględnieniem specyfiki nauk o zarządzaniu. Pracę dopełniają rozważania określające wytyczne wykorzystania metod naukowych w obszarze tej nauki.