logo Przegląd Organizacji
nr. wydania 1/2026
NAJNOWSZE PUBLIKACJE
Fundamentalne zasady zarządzania
W domenie nauk ścisłych istnieją prawa i zasady uważane za fundamentalne. Mają one tę własność, że da się wyprowadzić z nich lub sprowadzić do nich większość poznanych zagadnień. Zarządzanie jest nauką społeczną i nie posiada tej własności. Czy jednak na pewno jej nie posiada? W niniejszym artykule autor rozważa możliwość definiowania fundamentalnych zasad zarządzania i wskazuje przykłady reguł, które można traktować jako odpowiednik praw fundamentalnych w naukach ścisłych.
Zachowania oszukańcze w miejscu pracy między globalnymi spostrzeżeniami a lokalnymi dowodami: uwarunkowania, konsekwencje i kierunki dalszych badań
Artykuł podejmuje problematykę oszukańczych zachowań w miejscu pracy ze szczególnym uwzględnieniem czynników wpływających na ich występowanie oraz konsekwencji. Jego celem jest zrozumienie, dlaczego pracownicy dopuszczają się oszustw – zarówno z perspektywy psychologicznej, jak i organizacyjnej – a także zbadanie skutków tych zachowań na poziomie jednostki, zespołu i całej organizacji. Artykuł prezentuje również wyniki badań przeprowadzonych w Polsce dotyczących form oszukańczych zachowań pracowniczych. Wskazuje potencjalne rozwiązania ograniczające skalę oszustw w Polsce oraz wyznacza kierunki dalszych badań wynikające z porównania polskich rezultatów z literaturą światową i uwzględniające zmiany, takie jak postęp technologiczny.
Umiejętości AI a myślenie systemowe wśród przedstawicieli pokolenia Z
W dobie rosnącego wykorzystania AI w nauce, edukacji i pracy zawodowej kluczowe jest określenie, czy i w jakim stopniu AI wspiera rozwój logicznego, uporządkowanego myślenia, czy też może prowadzić do jego osłabienia. Głównym celem badania jest określenie, w jaki sposób umiejętności posługiwania się sztuczną inteligencją (AIL) mogą pomóc w rozwijaniu umiejętności myślenia systemowego (STS) wśród przedstawicieli pokolenia Z. Niniejszy artykuł opiera się na wynikach badań w formie ankiety przeprowadzonej na grupie 228 losowo wybranych przedstawicieli pokolenia Z. Analizę zebranych danych przeprowadzono z zastosowaniem metod statystycznych, takich jak statystyka opisowa oraz współczynnik korelacji Tau Kendalla dla zmiennych nieparametrycznych. Badanie korelacji między zmiennymi potwierdziło występowanie statystycznie istotnych korelacji między wszystkimi zmiennymi składowymi AIL i zmienną STS. Głównym ograniczeniem badania była liczebność grupy badanej i zakres terytorialny grupy badanej. Wyniki badań mogą mieć istotne implikacje dla kształtowania programów edukacyjnych, opracowywania strategii nauczania i projektowania narzędzi do rozwijania myślenia systemowego opartego na umiejętnościach AI, a także dla praktyków zarządzania.
Społecznie (nie)odpowiedzialne zarządzanie projektami
Celem artykułu jest identyfikacja obszarów integracji i dezintegracji zarządzania projektami oraz społecznej nieodpowiedzialności w przedsiębiorstwie. Artykuł ma charakter przeglądowy. Wykorzystując narracyjny i krytyczny przegląd literatury przedmiotu, w opracowaniu zaprezentowano propozycję rozumienia społecznie nieodpowiedzialnego zarządzania projektami. Problematyka ta stanowi istotny obszar rozważań naukowych, koncentrujących się na relacji między sposobem realizacji projektów a ich oddziaływaniem na interesariuszy. Odniesienie do obszarów ekonomicznego, prawnego, etycznego i filantropijnego pozwala osadzić projekty w szerszym kontekście odpowiedzialności organizacyjnej.
Zarządzanie projektami – zmiany, trendy i rola AI
Celem niniejszego artykułu jest identyfikacja dynamicznych zmian i trendów kształtujących współczesne praktyki projektowe z priorytetowym uwzględnieniem strategicznej roli sztucznej inteligencji (AI) w kontekście zarządzania projektami. Badanie opiera się na dwutorowej metodologii: teoretycznym przeglądzie aktualnej literatury naukowej dotyczącej trendów w zarządzaniu projektami oraz empirycznym badaniu ankietowym, przeprowadzonym w grudniu 2024 roku, w którym wykorzystano metodę CAWI. Grupę badawczą stanowiło 61 słuchaczy studiów podyplomowych kierunku „Zarządzanie projektami” Krakowskiej Szkoły Biznesu Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (90% ogółu studiujących). Wyniki analizowano z wykorzystaniem statystyk opisowych. Analiza uzyskanych danych oraz synteza przeglądu literatury pozwoliły na jednoznaczną identyfikację kluczowych trendów w zarządzaniu projektami, takich jak: wzrastające znaczenie cyfryzacji i automatyzacji procesów, integracja zaawansowanych narzędzi analitycznych, intensyfikacja wykorzystania AI, dalszy rozwój i adaptacja metodyk zwinnych, rosnące znaczenie kompetencji miękkich i komunikacyjnych, dominacja pracy w środowisku zdalnym oraz wzrost wrażliwości na kwestie zrównoważonego rozwoju i społeczną odpowiedzialność. Autorzy konkludują, iż współczesne zarządzanie projektami znajduje się w strategicznym punkcie zwrotnym, gdzie AI odgrywa kluczową rolę jako siła napędowa innowacji oraz wyzwanie adaptacyjne. Uzyskane wyniki posiadają istotne implikacje praktyczne i badawcze, wskazując kierunki dalszego rozwoju dyscypliny, szczególnie w odniesieniu do integracji AI w praktyce projektowej.
POPULARNE PUBLIKACJE
Technika konfrontowania silnych i słabych stron z szansami i zagrożeniami w analizie SWOT
Analiza SWOT jest kompleksową metodą planowania strategicznego, w ramach której wykorzystuje się wiele uniwersalnych i szczegółowych procedur analizy i planowania. Analizując różne propozycje metodyczne realizacji analizy SWOT, można wskazać cztery uniwersalne etapy tej procedury. Artykuł omawia trzeci etap: konfrontowanie silnych i słabych stron przedsiębiorstwa z szansami i zagrożeniami otoczenia. Podaje przykład zastosowania procedury w przedsiębiorstwie produkującym systemy grzewcze.
Case study research jako metoda badań naukowych
Przedmiotem rozważań jest case study research jako metoda badań naukowych. Opracowanie charakteryzuje ten rodzaj metody odwołując do dorobku literatury, sytuuje ją wśród innych metod badawczych, przedstawia wybraną procedurę prowadzenia badania oraz zawiera próbę odpowiedzi na podnoszoną przez oponentów kwestię wiarygodności rezultatów uzyskiwanych za pomocą tej metody badań. (abstrakt oryginalny)
Metodyka systematycznego przeglądu literatury
Przegląd literatury to nie preludium do badań właściwych, ale odrębna metoda badawcza. Rygor metodologiczny tego badania wpływa przecież na jakość wniosków, a dalej na poprawność stawianych hipotez czy interpretacji badań empirycznych. Autor przedstawia procedurę systematycznego przeglądu literatury. Podkreśla znaczenie doboru badanej literatury, a dalej techniki analizy ilościowej i interpretacyjnej. (abstrakt oryginalny)
METODY NAUKOWE W METODOLOGII NAUK O ZARZĄDZANIU
Artykuł przedstawia charakterystykę dwóch podstawowych metod naukowych wykorzystywanych w naukach empirycznych. Metody indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna, jako metody nauk empirycznych, są w nim przedstawiane z perspektywy ogólnej metodologii nauk z uwzględnieniem specyfiki nauk o zarządzaniu. Pracę dopełniają rozważania określające wytyczne wykorzystania metod naukowych w obszarze tej nauki.
ROLA MENEDŻERA WE WSPÓŁCZESNYCH ORGANIZACJACH
Przedstawione opracowanie obejmuje zagadnienia dotyczące analizy wielofunkcyjności działań menedżerów zatrudnianych w organizacjach, w różnych strukturach i na różnych płaszczyznach odpowiedzialności zawodowej, społecznej i administracyjnej. Opracowanie zawiera wyniki refleksji naukowych bazujących na analizie literatury przedmiotu. Interpretacje autorskie oparte są na obserwacji nieuczestniczącej i wykonywanych działaniach, w których autor zaangażowany był osobiście. W opisach wykorzystane zostały doświadczenia własne obejmujące pracę w sferze podmiotów gospodarczych, wieloletnią pracę w obszarach administracyjnych oraz bardzo obszerną działalność społeczną. W opracowaniu opisano formy działania i role, jakie pełni menedżer w szerokim wachlarzu organizacji. Szczególną uwagę zwrócono na intelektualny aspekt, zwłaszcza menedżerów wyższego szczebla. Scharakteryzowano cechy osobowościowe jakimi powinni wyróżniać się menedżerowie kierujący zespołami międzynarodowymi. W postaci tabelarycznej zostały przedstawione najważniejsze predyspozycje, jakie powinni mieć współcześni menedżerowie. Uwypuklone zostały cechy menedżerów dla różnych poziomów hierarchicznych zajmowanych przez nich stanowisk.