W obliczu rosnącego nadmiaru informacji i dynamicznego rozwoju różnorodnych źródeł wiedzy naukowcy muszą na nowo definiować metodologiczne podejścia do przeglądów literatury. Celem artykułu jest identyfikacja i scharakteryzowanie przeglądu zarówno jako metody badawczej, jak i typu publikacji. W artykule sformułowano trzy kluczowe pytania badawcze: 1) Czym jest przegląd jako metoda badawcza? 2) Czym jest przegląd jako typ publikacji? 3) Jaka jest klasyfikacja rodzajów przeglądów jako metody badawczej i typy przeglądów jako publikacji? W efekcie zdefiniowano przegląd jako metodę, wskazując na jego funkcję syntezy wiedzy autora w oparciu o źródła wtórne, wykorzystującą rozumowanie dedukcyjne i redukcyjne. Następnie przedstawiono klasyfikację rodzajów przeglądów jako metody badawczej: 1) przeglądy wnioskujące, 2) przeglądy dowodzące, 3) przeglądy wyjaśniające oraz 4) przeglądy sprawdzające. Artykuł rozróżnia również przeglądy jako samodzielny typ publikacji, w tym m.in.: 1) przeglądy systematyczne, 2) przeglądy krytyczne, 3) przeglądy wyczerpujące, 4) przeglądy integracyjne, 5) przeglądy zakresowe, 6) przeglądy bibliometryczne, 7) przeglądy ustrukturyzowane. Na koniec wskazano na prawdopodobny wpływ tzw. sztucznej inteligencji w tworzeniu przeglądów oraz redukcyjne pochodzenie zdań uzyskanych za jej pomocą. Artykuł podkreśla potrzebę odpowiedzialnego i logicznego prowadzenia przeglądów zarówno w kontekście badawczym, jak i publikacyjnym.

Rozwój robotyzacji procesów (RPA) i sztucznej inteligencji (AI) istotnie wpływa na funkcjonowanie przedsiębiorstw, procesy decyzyjne oraz kształtowanie nowych modeli biznesowych. AI wspiera zarówno procesy poznawcze, jak i decyzje strategiczne, a współpraca człowieka z agentem AI okazuje się bardziej efektywna niż działania samodzielnych menedżerów czy wyłącznie systemów komputerowych. Rosnąca rola AI w biznesie wymusza aktualizację kompetencji menedżerów oraz ich adaptację do dynamicznie zmieniającego się środowiska pracy. Celem artykułu jest identyfikacja aktualnych obszarów badań nad kompetencjami menedżerskimi w kontekście AI oraz ocena, w jakim stopniu odpowiadają one rzeczywistym potrzebom użytkowników Internetu. Analiza obejmuje literaturę naukową z lat 2020–2024 (Google Scholar, Scopus) oraz trendy wyszukiwań Google, które pozwalają uchwycić zainteresowania praktyków i odbiorców treści online. Wyniki wskazują, że w badanym okresie literatura koncentruje się na kompetencjach menedżerów potrzebnych do zarządzania organizacjami w warunkach dynamicznej cyfryzacji i rozwoju AI. Analiza wyszukiwań potwierdza dominujące zainteresowanie kompetencjami miękkimi przy jednoczesnym wzroście zapotrzebowania na wiedzę związaną z kompetencjami cyfrowymi i AI. Zbieżność kierunków badań naukowych z zainteresowaniami internautów wskazuje na potencjał skutecznego transferu wiedzy między nauką a praktyką zarządzania.

Celem artykułu jest ocena stopnia dostosowania programów kształcenia kadr menedżerskich do wyzwań wynikających z przejścia od koncepcji Przemysłu 4.0, opartego na automatyzacji i cyfryzacji, do modelu Przemysłu 5.0, akcentującego humanizację technologii i zrównoważony rozwój. Badania przeprowadzono metodą ankiety internetowej wśród 98 respondentów reprezentujących środowiska akademickie i przemysłowe. Kwestionariusz obejmował pytania dotyczące współpracy między nauką a gospodarką, roli instytucji wspierających tę współpracę oraz adekwatności systemu edukacji do potrzeb rynku pracy. Uzyskane wyniki wykazały, że 98?danych uznaje współpracę nauki i przemysłu za kluczową dla rozwoju innowacji. Wyniki badań wskazują na potrzebę głębokiej reformy programów kształcenia, które powinny łączyć wiedzę technologiczną z kompetencjami społecznymi, menedżerskimi i proekologicznymi. Autorzy rekomendują rozwój partnerstw publiczno-prywatnych, wzmocnienie współpracy uczelni z przemysłem oraz systematyczne aktualizowanie efektów uczenia się w rytmie zmian technologicznych i legislacyjnych. Artykuł podkreśla znaczenie elastycznych strategii edukacyjnych, przygotowujących przyszłych liderów do funkcjonowania w środowisku Przemysłu 5.0, w którym równowaga między człowiekiem, technologią i zrównoważonym rozwojem staje się kluczowym wyznacznikiem innowacyjności.

Celami artykułu są określenie narzędzi zarządzania własnością intelektualną oraz wskazanie częstotliwości wykorzystania wybranych narzędzi w praktyce gospodarczej przedsiębiorstw, które mają doświadczenie w formalnej ochronie własności intelektualnej. Wyniki badań literaturowych wskazują, że tematyka ta jest silnie eksplorowana przez naukowców. Zaproponowano podział narzędzi zarządzania własnością intelektualną na cztery grupy. Badania empiryczne ukazały, że poziom wykorzystania wybranych narzędzi – regulaminów przedsiębiorstw związanych z zarządzaniem własnością intelektualną – oraz narzędzi systemu patentowego jest niewielki w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Przedstawione wyniki badań mogą być przydatne dla uczelni oraz organów administracji rządowej właściwych w sprawach ochrony własności intelektualnej, które na ich podstawie mogą doskonalić proces edukacji i rozwoju systemów zarządzania własnością intelektualną.

Niniejsze opracowanie przedstawia kompleksową analizę aktualnych badań nad innowacjami cyfrowymi w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP) prowadzonych przez kobiety-przedsiębiorczynie. Korzystając z systematycznego mapowania literatury, przeanalizowano 302 prace opublikowane w latach 2019–2023. Autorzy wykorzystali bazy danych Scopus i Web of Science. Wyniki wskazują na znaczące i rosnące globalne zainteresowanie przedsiębiorczością kobiet, któremu towarzyszy zwiększony nacisk na innowacje cyfrowe w tej dziedzinie. Badanie to podkreśla konieczność sklasyfikowania przedsiębiorczości kobiet jako odrębnej dziedziny nauki, charakteryzującej się specyficznymi atrybutami i wyzwaniami, które odróżniają ją od tradycyjnych badań nad przedsiębiorczością. W badaniu zwrócono uwagę również na zasadniczą rolę zdolności adaptacyjnych i innowacji w pokonywaniu przeszkód w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju i odporności ekosystemu przedsiębiorczości. Ponadto implikacje tego badania podkreślają znaczenie innowacyjności cyfrowej w przedsiębiorczości kobiet. Identyfikują one dominujące tendencje w badaniach nad MŚP, sugerują przyszłe kierunki badań i wypełniają istniejące luki w wiedzy. Co więcej, oryginalność badania stanowi zaktualizowany przegląd, który wnosi wkład do istniejącej literatury na temat innowacyjności cyfrowej w kontekście przedsiębiorczości kierowanej przez kobiety

Analiza SWOT jest kompleksową metodą planowania strategicznego, w ramach której wykorzystuje się wiele uniwersalnych i szczegółowych procedur analizy i planowania. Analizując różne propozycje metodyczne realizacji analizy SWOT, można wskazać cztery uniwersalne etapy tej procedury. Artykuł omawia trzeci etap: konfrontowanie silnych i słabych stron przedsiębiorstwa z szansami i zagrożeniami otoczenia. Podaje przykład zastosowania procedury w przedsiębiorstwie produkującym systemy grzewcze.

Przedmiotem rozważań jest case study research jako metoda badań naukowych. Opracowanie charakteryzuje ten rodzaj metody odwołując do dorobku literatury, sytuuje ją wśród innych metod badawczych, przedstawia wybraną procedurę prowadzenia badania oraz zawiera próbę odpowiedzi na podnoszoną przez oponentów kwestię wiarygodności rezultatów uzyskiwanych za pomocą tej metody badań. (abstrakt oryginalny)

Przegląd literatury to nie preludium do badań właściwych, ale odrębna metoda badawcza. Rygor metodologiczny tego badania wpływa przecież na jakość wniosków, a dalej na poprawność stawianych hipotez czy interpretacji badań empirycznych. Autor przedstawia procedurę systematycznego przeglądu literatury. Podkreśla znaczenie doboru badanej literatury, a dalej techniki analizy ilościowej i interpretacyjnej. (abstrakt oryginalny)

Artykuł przedstawia charakterystykę dwóch podstawowych metod naukowych wykorzystywanych w naukach empirycznych. Metody indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna, jako metody nauk empirycznych, są w nim przedstawiane z perspektywy ogólnej metodologii nauk z uwzględnieniem specyfiki nauk o zarządzaniu. Pracę dopełniają rozważania określające wytyczne wykorzystania metod naukowych w obszarze tej nauki.

Przedstawione opracowanie obejmuje zagadnienia dotyczące analizy wielofunkcyjności działań menedżerów zatrudnianych w organizacjach, w różnych strukturach i na różnych płaszczyznach odpowiedzialności zawodowej, społecznej i administracyjnej. Opracowanie zawiera wyniki refleksji naukowych bazujących na analizie literatury przedmiotu. Interpretacje autorskie oparte są na obserwacji nieuczestniczącej i wykonywanych działaniach, w których autor zaangażowany był osobiście. W opisach wykorzystane zostały doświadczenia własne obejmujące pracę w sferze podmiotów gospodarczych, wieloletnią pracę w obszarach administracyjnych oraz bardzo obszerną działalność społeczną. W opracowaniu opisano formy działania i role, jakie pełni menedżer w szerokim wachlarzu organizacji. Szczególną uwagę zwrócono na intelektualny aspekt, zwłaszcza menedżerów wyższego szczebla. Scharakteryzowano cechy osobowościowe jakimi powinni wyróżniać się menedżerowie kierujący zespołami międzynarodowymi. W postaci tabelarycznej zostały przedstawione najważniejsze predyspozycje, jakie powinni mieć współcześni menedżerowie. Uwypuklone zostały cechy menedżerów dla różnych poziomów hierarchicznych zajmowanych przez nich stanowisk.